Ένα σωτηpιo εμβoλιo για τους άνω των 60: Τι θα ανακοινωθεί σε διεθνές συνέδριο – Οι 3 κατηγορίες Aσθεvειώv

Ισχυρές ενδείξεις ότι συμβάλλει στην προστασία της καρδιάς και στη μείωση του κινδύνου εκδήλωσης άνοιας
Παράπλευρα και ιδιαίτερα σημαντικά οφέλη επιφυλάσσει το εμβόλιο του έρπητα ζωστήρα για εκείνους που επιλέγουν να υποβληθούν σε εμβολιασμό. Πέρα από την επιβεβαιωμένη προστατευτική του δράση έναντι της επώδυνης δερματικής λοίμωξης αλλά και τις ισχυρές ενδείξεις για μείωση του κινδύνου εκδήλωσης άνοιας, νέα δεδομένα ενισχύουν την εκτίμηση ότι μπορεί να συμβάλει και στην προστασία της καρδιάς.

Μάλιστα, το όφελος φαίνεται να αφορά ακόμη και άτομα με ήδη διαγνωσμένη καρδιοπάθεια, καθώς ο κίνδυνος εκδήλωσης σοβαρού καρδιαγγειακού επεισοδίου εντός ενός έτους που διατρέχουν, μετά τον εμβολιασμό μειώνεται κατά το ήμισυ εν συγκρίσει με όσους δεν έχουν εμβολιαστεί.

Η μελέτη που, σημειωτέον, θα παρουσιαστεί στο επικείμενο Ετήσιο Επιστημονικό Συνέδριο του Αμερικανικού Κολεγίου Καρδιολογίας (ACC) ανέλυσε δεδομένα από περισσότερους από 246.822 ενηλίκους (50+) στις ΗΠΑ με αθηροσκληρωτική καρδιαγγειακή νόσο – μια πάθηση που προκαλείται από τη συσσώρευση πλάκας στις αρτηρίες. Η διάγνωσή τους είχε γίνει μεταξύ 2018 και 2025, ενώ εξ αυτών περίπου οι μισοί είχαν λάβει τουλάχιστον μία δόση του εμβολίου (Shingrix ή Zostavax). Οι υπόλοιποι, πάλι, είχαν παραβλέψει τις σχετικές συστάσεις.

Έπειτα, οι ερευνητές εξέτασαν τα καρδιακά επεισόδια που καταγράφτηκαν έως και 12 μήνες μετά τον εμβολιασμό, ενώ το ίδιο έπραξαν και για τα άτομα που συμπεριλαμβάνονταν στη «δεξαμενή» των μη εμβολιασθέντων. Τι διαπίστωσαν; Οι εμβολιασμένοι εθελοντές είχαν κατά μέσο όρο 46% λιγότερες πιθανότητες να υποστούν σοβαρό καρδιαγγειακό επεισόδιο και 66% να πεθάνουν από οποιαδήποτε αιτία.

Διέτρεχαν επίσης κατά 32% μειωμένο κίνδυνο καρδιακής προσβολής, κατά 25% μικρότερο κίνδυνο εγκεφαλικού επεισοδίου και κατά 25% μικρότερη πιθανότητα καρδιακής ανεπάρκειας.

Προλαμβάνει θρομβώσεις
Υπενθυμίζεται ότι για τον εμβολιασμό έναντι του έρπητα ζωστήρα, ο οποίος γίνεται δωρεάν στη χώρα μας σε πολίτες 60 ετών και άνω, αντίστοιχα ευρήματα έχουν προκύψει και από προηγούμενες μελέτες στον γενικό πληθυσμό. Όμως, εξετάζοντας άτομα υψηλότερου κινδύνου, «εκείνους δηλαδή με υπάρχουσα καρδιαγγειακή νόσο, αυτά τα προστατευτικά αποτελέσματα ενδέχεται να είναι ακόμη μεγαλύτερα από ό,τι στον γενικό πληθυσμό», δήλωσε ο Robert Nguyen, ειδικευόμενος γιατρός στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας και κύριος συγγραφέας της μελέτης. Και πρόσθεσε με νόημα ότι τα επίπεδα μείωσης του κινδύνου είναι συγκρίσιμα με αυτά που παρατηρούνται έπειτα από τη διακοπή του καπνίσματος.

Εν τω μεταξύ, προηγούμενες μελέτες υποδεικνύουν ότι η λοίμωξη από έρπητα ζωστήρα μπορεί να ευθύνεται για τη δημιουργία θρόμβων στον εγκέφαλο και στην καρδιά, αυξάνοντας μοιραία τις πιθανότητες εκδήλωσης εμφράγματος, εγκεφαλικού ή φλεβικής θρομβοεμβολής. Είναι, συνεπώς, πιθανό το εμβόλιο να προλαμβάνει αυτές τις επικίνδυνες θρομβώσεις, με ό,τι αυτό συνεπάγεται.

Οι ερευνητές, πάντως, επισημαίνουν ότι καθώς η έρευνά τους επικεντρώθηκε στο πρώτο έτος μετά τον εμβολιασμό, τα μακροχρόνια οφέλη ενδέχεται να διαφέρουν. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι μελέτη του 2025 κατέληξε αφενός στο ότι ο εμβολιασμός κατά του έρπητα ζωστήρα συσχετίζεται με 23% χαμηλότερο κίνδυνο καρδιαγγειακών επεισοδίων σε υγιή άτομα και αφετέρου στο ότι τα καρδιοπροστατευτικά αποτελέσματα του εμβολίου ενδέχεται να διαρκούν έως και οκτώ χρόνια.

H υγεία του εγκεφάλου
Αίσθηση προκαλούν και τα δεδομένα που συνδέουν τον εμβολιασμό με την υγεία του εγκεφάλου. Μόλις τον περασμένο Απρίλιο στην έγκριτη ιατρική επιθεώρηση «Nature» δημοσιεύτηκε μια μεγάλη μελέτη, ενισχύοντας τις σχετικές αισιόδοξες παρατηρήσεις. Αναλυτικότερα, σε δείγμα 280.000 ηλικιωμένων διαπιστώθηκε ότι όσοι είχαν κάνει το εμβόλιο κατά του έρπητα ζωστήρα (με ζωντανό εξασθενημένο ιό) είχαν κατά 20% λιγότερες πιθανότητες να αναπτύξουν άνοια τα επόμενα επτά χρόνια, σε σχέση με όσους δεν είχαν εμβολιαστεί.

Δεδομένου, δε, ότι η άνοια πλήττει περισσότερα από 55 εκατομμύρια άτομα παγκοσμίως, με περίπου 10 εκατομμύρια νέες περιπτώσεις κάθε χρόνο, τα συμπεράσματα αυτά ενισχύουν το ενδιαφέρον της επιστημονικής κοινότητας για τις ευρύτερες επιδράσεις των εμβολίων στη μακροχρόνια υγεία.

ΝΕΑ ΣΟΒΑΡΗ ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΗΣΗ

Σοβαρή προειδοποίηση

Προειδοποίηση των Αρχών για μυοκαρδίτιδα και περικαρδίτιδα μετά τον εμβολιασμό – Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο και ποια είναι τα συμπτώματα.

Ο Αμερικανικός Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) προχώρησε σε ανανέωση των προειδοποιήσεων για τα εμβόλια COVID-19 των εταιρειών Pfizer και Moderna, επισημαίνοντας αυξημένο κίνδυνο για δύο σπάνιες αλλά σοβαρές καρδιολογικές επιπλοκές: μυοκαρδίτιδα και περικαρδίτιδα.

Οι συγκεκριμένες επιπλοκές έχουν παρατηρηθεί κυρίως σε νεαρούς άνδρες, ηλικίας 12 έως 24 ετών, μετά τη χορήγηση των mRNA εμβολίων.

Η νέα προειδοποίηση επεκτείνει το ηλικιακό φάσμα και αναφέρει ότι ενδέχεται να εμφανιστούν περίπου 27 περιπτώσεις ανά 1 εκατομμύριο δόσεις σε αυτήν την πληθυσμιακή ομάδα. Οι πιο ήπιες περιπτώσεις ενδέχεται να περιλαμβάνουν πόνο στο στήθος, δύσπνοια και αίσθημα καρδιακής αρρυθμίας, ενώ σοβαρότερες μορφές απαιτούν ιατρική φροντίδα και παρακολούθηση.

Η ενημέρωση περιλαμβάνει ευρήματα από μελέτη παρακολούθησης ασθενών που νοσηλεύτηκαν με μυοκαρδίτιδα σχετιζόμενη με το εμβόλιο. Σύμφωνα με τον FDA, οι περισσότεροι από αυτούς είχαν λάβει δύο δόσεις mRNA εμβολίου πριν από τη διάγνωση. Κατά τη μέση χρονική περίοδο παρακολούθησης των πέντε μηνών, πολλοί ασθενείς εξακολουθούσαν να εμφανίζουν ενδείξεις φλεγμονής του καρδιακού μυός στις μαγνητικές τομογραφίες καρδιάς.

Τι είναι η μυοκαρδίτιδα και ποια είναι τα συμπτώματά της;
Η μυοκαρδίτιδα είναι μια σπάνια αλλά σοβαρή φλεγμονή του καρδιακού μυός (μυοκάρδιο), η οποία μπορεί να αποδυναμώσει την καρδιά και να διαταράξει τη φυσιολογική ηλεκτρική της λειτουργία. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τη μειωμένη ικανότητα άντλησης αίματος. Η διάρκεια της μυοκαρδίτιδας ποικίλλει — μπορεί να υποχωρήσει γρήγορα, να διαρκέσει εβδομάδες ή και έως τρεις μήνες. Σε σοβαρές περιπτώσεις, ενδέχεται να οδηγήσει σε καρδιακή ανεπάρκεια ή ακόμη και σε θάνατο. Τα πιο συχνά συμπτώματα περιλαμβάνουν κόπωση, δύσπνοια, πόνο στο στήθος, γρήγορο ή ακανόνιστο καρδιακό παλμό, ζάλη, πυρετό και συμπτώματα παρόμοια με της γρίπης (π.χ. πονοκέφαλος, μυαλγίες, πονόλαιμος).

Τι είναι η περικαρδίτιδα και ποια είναι τα συμπτώματά της;
Η περικαρδίτιδα είναι φλεγμονή του περικαρδίου — της διπλής μεμβράνης με υγρό που περιβάλλει και προστατεύει την καρδιά. Όταν το περικάρδιο φλεγμαίνει, προκαλεί πόνο στο στήθος και μπορεί να επηρεάσει τη φυσιολογική λειτουργία της καρδιάς. Η περικαρδίτιδα μπορεί να εμφανιστεί οξέως (με ξαφνική έναρξη που συνήθως υποχωρεί σε λίγες εβδομάδες) ή να γίνει χρόνια, διαρκώντας πάνω από τρεις μήνες. Το συχνότερο σύμπτωμα είναι ο οξύς και διαπεραστικός πόνος στο στήθος, που επιδεινώνεται όταν το άτομο ξαπλώνει. Ο πόνος αυτός διαφέρει από τον πόνο του εμφράγματος και μπορεί να επεκτείνεται στους ώμους ή τον αυχένα. Αν και πολλές περιπτώσεις είναι ήπιες και υποχωρούν με ξεκούραση ή φαρμακευτική αγωγή, άλλες μπορεί να απαιτούν εντατικότερη θεραπεία.

Στο επίκεντρο η διαφάνεια και η αξιοπιστία
Το ζήτημα έχει ήδη προκαλέσει αντιδράσεις από ειδικούς και τον δημόσιο διάλογο στις ΗΠΑ. Ορισμένοι επιστήμονες θεωρούν ότι η ανακοίνωση έρχεται σε μια περίοδο έντονου σκεπτικισμού σχετικά με τα εμβόλια, και εκφράζουν φόβους ότι η υπερβολική έμφαση στους κινδύνους μπορεί να υπονομεύσει τη δημόσια εμπιστοσύνη στα εμβολιαστικά προγράμματα. Από την άλλη, υποστηρίζεται πως η ενημέρωση του κοινού είναι απαραίτητη για τη διασφάλιση της εμπιστοσύνης και της ελεύθερης επιλογής, ιδίως όταν πρόκειται για ευπαθείς ομάδες όπως τα παιδιά, οι ηλικιωμένοι και οι ανοσοκατεσταλμένοι.

Ο FDA έχει ζητήσει από τις εταιρείες να διενεργήσουν περαιτέρω μελέτες για τις μακροχρόνιες επιπτώσεις της μυοκαρδίτιδας σε όσους έχουν εμφανίσει συμπτώματα μετά τον εμβολιασμό. Επιπλέον, η επιτήρηση της ασφάλειας όλων των εμβολίων συνεχίζεται, με στόχο τη διαρκή ενημέρωση του κοινού.

Ανεξάρτητοι εμπειρογνώμονες δήλωσαν ότι η νέα προειδοποίηση είναι λανθασμένη
«Έχουν δίκιο όταν λένε ότι πρέπει να λάβουμε υπόψη τους κινδύνους μυοκαρδίτιδας που σχετίζονται με το εμβόλιο, αλλά αυτό που προτείνουν είναι η λάθος λύση», δήλωσε ο Δρ. Robert Morris, ειδικός δημόσιας υγείας στο Πανεπιστήμιο της Ουάσιγκτον. «Θα πρέπει να ερευνήσουμε ποιοι είναι επιρρεπείς στη μυοκαρδίτιδα για να δούμε αν μπορούμε να προβλέψουμε και να μετριάσουμε αυτόν τον κίνδυνο».

Ο Makary και αρκετοί άλλοι αξιωματούχοι της FDA συγκέντρωσαν τα φώτα της δημοσιότητας κατά τη διάρκεια της πανδημίας, όταν δήλωσαν ότι η κυβέρνηση των ΗΠΑ υπερέβαλε ως προς τα οφέλη των εμβολίων COVID-19 και υποτίμησε τις σοβαρές παρενέργειες, συμπεριλαμβανομένης της μυοκαρδίτιδας.

Πριν γίνουν μέλη της κυβέρνησης Τραμπ, ο Makary και δύο από τους τρέχοντες αναπληρωτές του στην FDA, έγραψαν ένα άρθρο το 2022 στο οποίο ανέφεραν ότι η υποχρεωτική χορήγηση εμβολίων σε νέους, θα προκαλούσε περισσότερα προβλήματα υγείας που σχετίζονται με το εμβόλιο, παρά θα απέτρεπε νοσηλείες λόγω COVID-19.

Το συμπέρασμα αυτό έρχεται σε αντίθεση με αυτό πολλών κορυφαίων εμπειρογνωμόνων στον τομέα των εμβολίων και της δημόσιας υγείας, συμπεριλαμβανομένων των CDC.

Σύνοψη
Στις 25 Ιουνίου 2025, ο FDA ζήτησε και ενέκρινε αλλαγές στις οδηγίες (labeling) των εμβολίων mRNA, περιλαμβάνοντας:

Εκτιμώμενο κίνδυνο 8 περιστατικά ανά 1 εκατ. δόσεις (γενικό πληθυσμό 6 μηνών–64 ετών)

Σε άνδρες 12–24 ετών, ο αριθμός ανεβαίνει στα 27 περιστατικά ανά 1 εκατ. δόσεις

Επιβάλλεται επίσης ενημέρωση για τη μελέτη παρακολούθησης (μέση follow-up ~5 μήνες), όπου διαπιστώθηκε ότι σε αρκετές περιπτώσεις παρέμεναν αλλαγές στην καρδιά (MRI) μετά τη διάγνωση  ().

Ο FDA συνεχίζει την εποπτεία, ζητά περαιτέρω έρευνες για πιθανές μακροχρόνιες επιπτώσεις και προτρέπει αναφορά κάθε ύποπτου περιστατικού στο VAERS   .

Συμπτώματα και επιπτώσεις
Η μυοκαρδίτιδα (φλεγμονή του καρδιακού μυός) καθορίζεται από πόνο στο στήθος, δύσπνοια, αίσθημα καρδιακών παλμών και σε πιο σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να οδηγήσει σε καρδιακή ανεπάρκεια ή, σπάνια, θάνατο.

Η περικαρδίτιδα (φλεγμονή του περιβάλλοντος της καρδιάς) εκδηλώνεται συνήθως με οξύ πόνο στην περιοχή του στήθους, ειδικά πιο έντονο όταν ξαπλώνουν, και μπορεί να υποχωρήσει σε λίγες εβδομάδες ή να γίνει χρόνια.

Αυτές οι επιπλοκές θεωρούνται σπάνιες και στις περισσότερες περιπτώσεις είναι ήπιες και αναστρέψιμες μετά από κατάλληλη ιατρική παρακολούθηση (ανάπαυση, αντιφλεγμονώδη, καρδιολογική παρακολούθηση).

Οι εσωτερικές πηγές του FDA τονίζουν την ανάγκη πιο αναλυτικής ενημέρωσης των ιατρών και των λήπτων, ενώ υπάρχουν φωνές που φοβούνται ότι ίσως δημιουργηθεί ανησυχία και πλήγμα στην εμπιστοσύνη για τα εμβόλια, ακόμη και αν το ίδιο το CDC διατηρεί τη σύσταση για χρήση και τονίζει πως οι εμφανιζόμενες περιπτώσεις συχνά μειώνονται πιο γρήγορα και γίνονται λιγότερο σοβαρές από την ίδια τη COVID-19  ().

Συμπέρασμα:
Ναι, ο FDA επέκτεινε τις προειδοποιήσεις στα εμβόλια Pfizer και Moderna.

Οι καρδιακές επιπλοκές παραμένουν πολύ σπάνιες, αλλά αναγνωρίζονται με συγκεκριμένο ρυθμό.

Τα συμπτώματα και η πορεία τους (μυοκαρδίτιδα, περικαρδίτιδα) έχουν ταξινομηθεί και συζητούνται ανοιχτά.

Η διαφάνεια είναι απαραίτητη, ενώ η εκστρατεία εμβολιασμού συνεχίζεται με σύσταση του CDC, καθώς τα οφέλη—ιδιαίτερα για ευπαθείς ομάδες—υπερβαίνουν κατά πολύ τον κίνδυνο.